Basit faiz sonuçlarınızı anlamak
Aşağıdaki karşılaştırma, aynı anapara ve oranda basit faiz ile bileşik faizin zaman içinde nasıl birbirinden ayrıştığını gösterir.
| Yıl | Basit faiz (yıllık %5) | Bileşik faiz (yıllık %5, yıllık bileşik) |
|---|---|---|
| 1 | %5,00 | %5,00 |
| 5 | %25,00 | %27,63 |
| 10 | %50,00 | %62,89 |
| 20 | %100,00 | %165,33 |
| 30 | %150,00 | %332,19 |
- Basit faiz zamanla doğrusaldır; bileşik faiz ise üsteldir. Kısa dönemlerde fark küçüktür; on yıllar içinde çok büyür.
- Kesirli yıl dönemleri için bu hesaplama aracı süreyi sürekli bir ondalık olarak ele alır. Bazı kredi araçları, biraz farklı sonuçlar üretebilen gün sayım kuralları (actual/360 veya actual/365 gibi) kullanır.
- Basit faiz formülü, tüketici kredilerinde APR'ye dahil edilen ücretleri, kredi açılış masraflarını veya diğer borçlanma maliyetlerini hesaba katmaz.
Basit faiz nedir?
Basit faiz, borçlanma maliyetini veya borç verme getirisini hesaplamanın en basit yöntemidir. Faiz, kredinin veya yatırımın süresi boyunca yalnızca orijinal anapara üzerinden tahakkuk eder ve daha fazla faiz üretmek için anaparaya eklenmez. Bu, basit faiz hesaplamalarını doğrusal hale getirir: süreyi ikiye katlamak faizi ikiye katlar, oranı ikiye katlamak da faizi ikiye katlar.
Basit faiz çeşitli finansal araçlarda kullanılır. Vadesi bir yıla kadar olan kısa vadeli devlet tahvilleri olan ABD Hazine bonoları (T-bill), basit faiz (iskonto) esasına göre fiyatlandırılır. Birçok tüketici taşıt kredisi ve kısa vadeli ihtiyaç kredisi de basit faiz kullanır; her ödeme önce dönem için tahakkuk eden faize, kalanı ise anaparaya uygulanır.
Bir yıldan uzun süreler için veya faiz yeniden yatırıma dönüştürüldüğünde, bileşik faiz aynı nominal oranda basit faizden daha fazla değer biriktirir. Çok kısa süreler (günden haftaya) için basit ve bileşik faiz arasındaki fark çok azdır.
Bu basit faiz hesaplama aracı nasıl kullanılır
- Anaparayı girin — ödünç verilen, borç alınan veya yatırılan başlangıç tutarı.
- Yıllık faiz oranını yüzde olarak girin.
- Süreyi yıl cinsinden girin. Kesirli yıllar kabul edilir (ör. altı ay için 0,5, on sekiz ay için 1,5).
- Toplam faizi ve son tutarı (anapara artı faiz) inceleyin.
Basit faiz formülü
Basit faiz formülü, anaparayı yıllık oranla (ondalık olarak ifade edilir) ve yıl cinsinden süreyle çarpar. Dönem sonundaki toplam tutar, anapara ile faizin toplamıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Basit faiz nedir?
Basit faiz, I = P·r·t formülü kullanılarak yalnızca orijinal anapara üzerinden hesaplanan faizdir; burada P anapara, r ondalık olarak ifade edilen yıllık faiz oranı ve t yıl cinsinden süredir. Bileşik faizden farklı olarak basit faiz, daha önce kazanılan faiz üzerinden tahakkuk etmez, bu yüzden büyüme üstel değil doğrusaldır.
Basit faiz ile bileşik faiz arasındaki fark nedir?
Basit faizde, her dönem yalnızca orijinal anapara üzerinden faiz hesaplanır. Bileşik faizde ise anapara artı daha önce birikmiş faiz üzerinden faiz hesaplanır — yani faiz, faiz kazanır. Kısa dönemlerde fark küçüktür; birçok yıl veya on yıl boyunca, bileşik faiz aynı nominal oranda basit faizden önemli ölçüde daha hızlı büyür.
Basit faiz pratikte nerede kullanılır?
Basit faiz, ABD Hazine bonolarında (T-bill), birçok kısa vadeli tüketici ve taşıt kredisinde, bazı ihtiyaç kredisi hatlarında ve basit tasarruf sertifikalarında kullanılır. Ayrıca, iki yöntemin neredeyse aynı sonuçları ürettiği çok kısa dönemlerde bileşik faize bir yaklaşım olarak da kullanılır.
Bir yıldan kısa süreler için basit faizi nasıl hesaplarım?
Bir yıldan kısa süreler için süreyi yılın ondalık kesri olarak ifade edin. Altı ay 0,5 yıl, üç ay 0,25 yıldır ve bu şekilde devam eder. Örneğin, %6 oranında 6 ay için $5.000: I = 5.000 × 0,06 × 0,5 = $150.
Kaynaklar
- Brealey RA, Myers SC, Allen F. Principles of Corporate Finance (13th ed.). McGraw-Hill, 2020. Chapter 2: How to Calculate Present Values.
- US Department of the Treasury. Treasury bills: how T-bills are priced and issued. treasurydirect.gov.
- Consumer Financial Protection Bureau (CFPB). Understanding loan interest. consumerfinance.gov.
- Ross SA, Westerfield R, Jordan BD. Fundamentals of Corporate Finance (12th ed.). McGraw-Hill, 2019. Chapter 5: Introduction to Valuation.